Makrolidy w profilaktyce zaostrzeń chorób płuc – nowe spojrzenie na znane leki

W jesiennym wydaniu czasopisma „Terapia” student Marcin Mazur z SKN Pneumonologii UM w Łodzi oraz dr n. med. Joanna Miłkowska-Dymanowska opublikowali artykuł pt. „Rola makrolidów w prewencji zaostrzeń chorób płuc”.

Makrolidy to dobrze znana grupa antybiotyków, od lat stosowana w leczeniu infekcji układu oddechowego. W ostatnich latach coraz większe znaczenie zyskują ich działania pozabakteryjne, czyli tzw. plejotropowe efekty immunomodulujące – zdolność do łagodzenia przewlekłego stanu zapalnego w drogach oddechowych.

Dlaczego to ważne dla pacjentów z chorobami płuc? 🧐

Badania kliniczne i najnowsze wytyczne międzynarodowe (GINA 2025, GOLD 2025, ERS 2025) rekomendują makrolidy – szczególnie azytromycynę – jako leki, które mogą ograniczać częstość zaostrzeń w wielu chorobach przewlekłych układu oddechowego, w tym:
🔹 astmie trudnej do kontroli,
🔹 przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP),|
🔹 rozstrzeniach oskrzeli.

Wykazano, że azytromycyna:
🔸 zmniejsza napływ komórek zapalnych (neutrofili) do dróg oddechowych,
🔸 moduluje aktywność układu odpornościowego,
🔸 poprawia funkcję komórek oczyszczających płuca z zalegającej wydzieliny,
🔸 może redukować częstość i ciężkość zaostrzeń, a tym samym poprawiać jakość życia chorych.

Przed rozpoczęciem długotrwałej terapii makrolidami konieczne jest:
– wykonanie EKG (ocena QTc),
– badanie plwociny w kierunku bakterii atypowych,
– ocena czynności wątroby i nerek,
– w trakcie leczenia – regularna kontrola działań niepożądanych i monitorowanie ewentualnej oporności drobnoustrojów.