W trakcie „Forum Zakażeń Układu Oddechowego” organizowanego przez Polskie Towarzystwo Chorób Płuc dr n. med. Joanna Miłkowska-Dymanowska zaprezentowała najnowsze wytyczne Europejskiego Towarzystwa Chorób Układu Oddechowego (European Respiratory Society – ERS) dotyczące postępowania w rozstrzeniach oskrzeli u dorosłych.
Nowe rekomendacje, opracowane zgodnie z metodologią GRADE, obejmują osiem kluczowych pytań klinicznych (PICO) oraz trzy zagadnienia narracyjne. Stanowią one aktualizację wcześniejszych zaleceń z 2017 roku i uwzględniają najnowsze dowody naukowe dotyczące diagnostyki, terapii i monitorowania pacjentów z rozstrzeniami oskrzeli.
Najważniejsze punkty nowych wytycznych ERS 2025:
✅ Diagnostyka przyczynowa i ocena ciężkości choroby ✅
Zaleca się wykonywanie standaryzowanych badań w kierunku przyczyn możliwych do leczenia (m.in. niedobory odporności, ABPA, mukowiscydoza, PCD, zakażenia NTM).
Ocena ciężkości powinna być prowadzona z wykorzystaniem skal BSI, FACED lub E-FACED.
✅ Techniki oczyszczania dróg oddechowych ✅
Należy uczyć pacjentów skutecznych metod oczyszczania dróg oddechowych – jest to silne zalecenie niezależnie od stopnia zaawansowania choroby.
✅ Mukolityki ✅
Można rozważyć stosowanie leków mukolitycznych u pacjentów, u których techniki oczyszczania nie zapewniają odpowiedniej kontroli objawów. Nie zaleca się stosowania rekombinowanej DNA-zy.
✅ Długotrwała antybiotykoterapia ✅
Wziewna: zalecana u pacjentów z przewlekłym zakażeniem Pseudomonas aeruginosa i wysokim ryzykiem zaostrzeń.
Makrolidy doustne: rekomendowane przy częstych zaostrzeniach mimo standardowego leczenia.
Inne antybiotyki doustne: niezalecane jako leczenie pierwszego wyboru.
✅ Leczenie eradykacyjne ✅
Wskazane w przypadku nowej izolacji Pseudomonas aeruginosa.
✅ Kortykosteroidy wziewne ✅
Nie zaleca się ich rutynowego stosowania u pacjentów bez współistniejącej astmy lub POChP.
✅ Rehabilitacja oddechowa ✅
Zalecana u chorych z dusznością i ograniczoną tolerancją wysiłku – stanowi istotny element kompleksowej terapii.
❗️❗️ Podejście holistyczne i personalizacja leczenia ❗️❗️
Nowe wytyczne ERS 2025 podkreślają znaczenie indywidualizacji terapii, identyfikacji tzw. treatable traits (cech możliwych do leczenia) oraz regularnej oceny skuteczności zastosowanych interwencji. Celem jest poprawa jakości życia chorych, zmniejszenie częstości zaostrzeń i ograniczenie progresji choroby.
Dziękujemy organizatorom za możliwość wzięcia aktywnego udziału w spotkaniu, a uczestnikom – za gorące dyskusje!
Cytowane wytyczne: Chalmers JD, at al..European Respiratory Society Clinical Practice Guideline for the Management of Adult Bronchiectasis. Eur Respir J. 2025 Sep 28:2501126. doi: 10.1183/13993003.01126-2025
